تاثير زبان توركي بر لهجه فارسي همداني

لهجه اي كه نزديك به 150 هزار تا 180 هزار نفر از ساكنين شهر همدام بدان تكلم ميكنند و به صورت محدود در ميان محله هاي قديمي ومناطق حاشيه نشين همدان رواج دارد .


خيلي ها دوست دارند براي آن تاريخ بسازند و ان را به زبانهاي باستاني نسبت بدهند ولي واقعيت اين است كه يك لهجه از زبان فارسي ومتمايل به زبان لري است كه قبل از انقلاب بيشتر در ميان يهودي هاي ساكن همدان رايج بوده است و نكته مهمي كه در اين لهجه وجود دارد تاثير پذيري بسيار زياد از زبان تركي است به طوري كه وقتي فرد نا آشنايي براي اولين بارگفتگوي دو نفر به اين لهجه را مي شنود فكر ميكند كه به زبان توركي صحبت ميكنند .
به طور كلي تاثير زبان توركي بر لهجه فارسي همداني را مي توانيم در سه دسته خلاصه كنيم

1-نفوذ كلمات تركي در اين لهجه

2-تاثير بر چگونگي تلفظ كلمات
3- تاثير بر ساختارهاي اسمي

مهمترن تاثيرزبان توركي بر اين لهجه انبوه كلماتي توركي است كه در اين لهجه وجود دارد كه اگر بخواهيم تمام انها را بنويسم چندين صفحه ميشود.علاوه بر كلمات توركي كه در زبان فارسي معيار به كار ميروند كلمات توركي ديگري به طور خاص در اين لهجه رايج است
مانند
قل (فاصله مچ تا كتف)
قلتوق(زير بغل)
سرتق (سمج)
اريش (به معناي نخ )
تممان (شلوار)
سيچان (موش)
داغون ( خراب)
شوربا(ابگوشت)
دينگلانفيس(الاكلنگ)
سانجو(دل درد)
پوفلنگ( بادكنك)
پیس (بد)
آلاچیل چیل(راه راه سياه سفيد)
غور ( عميق)
اوغور( وقت)
جارچي ( آواز دهنده (
چا پار خانه ( محل پيك. )
قاين( برادر زن )
قاين بابا( پدر برادر زن)
قاين ننه ( مادر برادر زن )
باجناق ( شوهران دو ياچندخواهر)
باجي (خواهر )
آناق(گرفتن(
یالغوز( تنها)
و...


2-مورد دوم تاثير بر چگونگي تلفظ كلمات است مهمترين ويژگي لهجه فارسي همداني كسره نمودن حرف اول اسمها است.
مثلا

Hamedan ; در اين لهجه به صورت hemedan تلفظ ميشود اكثر زبانشناسان اين نحوه تلفظ را ناشي هماهنگي يافتن مصوت ها كه يكي از اساسي ترين ويژگي هاي زبانهاي توركي است ميدانند
البته اين وي‍ژگي به صورتهاي ديگر در ساير كلمات هم كاربرد دارد
مثلا كلمه (خُنَك)khonak به صورت (خُنُك)khonok تلفظ ميشود ( ناشي ار هماهنگي مصوت ها)
يا كلمه نمي دانم به صورت" ني مي دانم " تلفظ ميشود( اصولا در تمام فعلهاي مضارع منفي كه به اين صورت هستند حرف e در اثر هماهنگ شدن مصوتها به صورت i در امده است)
كلمه khodam (خودَم) به صورت khodom(خودُم) تلفظ ميشود .
كلمه مي خورد ((mikhoradبه صورت مُخُره (mokhore)درامده است

از اين نوع كلمه ها در لهجه فارسي همداني بسيار ميتوان پيدا كرد
حتي بعضي از كلمات كاملا شبيه لهجه تركي تلفظ ميشود مثلا قدم(( ghadam به صورت (gadam)'گادام يا gadom) گادُم تلفظ ميشود
3-مورد بعدي بعضي از تركيبهاي اسمي ميباشد از اين نوع تركيبها در اين لهجه زياد وجود داردوبا استفاده از خود كلمه تركيبي ساخته ميشود وهمراه كلمه اصلي براي بيان شدت صفت به كار ميرود

مانند
كت كلفت (بسيار كلفت)
گت گنده( بسيار بزرگ)
پت پيس(بسيار زشت)
اين ويژگي به نظر اكثر زبانشناسان يرگرقته از تركيبات رايج در زبان توركي مانند

ياپ ياشيل(بسيار سبز) ياشيل به معناي سبز وياپ ياشيل به معناي بسيار سبز ميباشد
بم بش (خالي خالي)
قپ قره( سياه سياه)
دوپ دورو ( بسيار آبكي)

و.......